HOME
Seasons NL/EN

SEIZOENEN EN TIJDEN - foto’s en notities over de herfst (NL) -

Einde & begin - Op Grote Verzoendag - Een copie van de Wet +PDF - Verheffing van het Levenschenkend Kruis - Met geurige kruiden - Fruit drogen - In een droog klimaat - Een tweede bloei, - Gouden bladeren -


Citaat (+PDF):

En wanneer hij gezeteld zal zijn in zijn heerschappij,

dan zal hij voor ziczhelf uitschrijven deze tweede wet

die in een boek staat bij de priesters der Levieten;

en deze zal met hem zijn,

en hij zal daarin lezen al de dagen van zijn leven;

opdat hij lere de Heer zijn God te vrezen,

al deze geboden te bewaren en deze gerechtigheden te doen;

opdat zijn hart zich niet verheffe boven zijn broederen,

opdat hij niet afwijke van deze geboden, rechts noch links;

zodat hij gedurende lange tijd in zijn heerschappij moge zijn,

hij en zijn zonen, onder de zonen van Israël.

+ LXX Dt.17:18-20


Page title & additional keywords:

NL: Herfst
(Nederlands, in Dutch, NL)
> download PDF for free/gratis


Einde & begin


In Oud-testamentische tijden begonnen de Hebreeën de telling der maanden in de lente, doch de jaren werden geteld vanaf het begin van de herfst. In het Romeinse rijk onder de heilige Constantijn de Grote, begon ook het nieuwe belastingjaar in de herfst, d.w.z. aan het eind van de voornaamste oogsten.

Het begin van het liturgisch jaar is dus een tijd van ‘balans opmaken’. Maar dit einde impliceert ook een nieuw begin. De wijnoogst is voorbij en weldra zullen we de nieuwe wijn mogen smaken. Evenzo, aan het slot van de eerste ‘ernstige dagen’, vierde het Hebreeuwse volk het Loofhuttenfeest, zich verheugend in de gedachtenis aan God’s  zegeningen.

Seizoenen en tijden - times and seasons Herfst NL
Op Grote Verzoendag


In de context van het Oude Testament was de eerste dag van het nieuwe jaar de ‘Grote Verzoendag’: een dag van afrekening op grond van de Wet van God, waarop het volk Israël treurde om hun zonden en om vergeving smeekte, door de voorspraak van de Hogepriester.

Een van de kenmerken van deze dag was het blazen op de ‘sjofar’ - een soort trompet, gemaakt van een ramshoorn. Dit soort trompetten wordt ook genoemd in het Boek der Openbearing, en herinnert ons zo aan de uiteindelijke afrekening op het einde der tijden.

De jaren van de koningen van Israël - beginnend met het jaar van hun troonsbestijging - werden eveneens geteld vanaf de herfst. Voor de koning persoonlijk moet het nogal indrukwekkend zijn geweest, elk nieuw jaar van zijn regering te beginnen met de gedachtenis aan God’s oordeel.

Opdat zijn regeringstijd God welgevallig zou zijn, verzekerde een gebod in Deuteronomium (zie hierboven) dat hijzelf nauw op de hoogte was van de Wet: Door daar elke dag in te lezen - en dat in een copie die hijzelf met eigen hand geschreven had! (noot: Sommige moderne vertalingen impliceren dat het eigenlijke uitschrijven door anderen gedaan werd, maar dit lijkt vooral een kwestie van interpretatie.)

Overigens, dit is een bijzonder fijne manier om vertrouwd te raken met de Schriften - zelfs als we enkel die stukken uitschrijven die ons het meest raken. Doch dit woord uit de Wet van Mozes herinnert ons ook aan het doel van zulk een oefening: de goddelijke vreze des Heren te verwerven, Zijn woorden te bewaren om ze te doen, nederig te blijven onder onze broeders, en niet af te wijken van Gods gebod.

Om bovenstaande tekst thuis uit te printen (in verschillende kleuren), zie PDF

Verheffing van het Levenschenkend Kruis


Een van de grote Feesten van de Kerk, kort na het begin van het Nieuwe Jaar, is het Feest van Kruisverheffing. Evenals de vroegere Grote Verzoendag, is het een plechtig Feest (zelfs een vastendag, hoewel we op Zaterdag en Zondag wel ‘wijn en olie’ gebruiken).

Doch hoe plechtig dit Feest ook moge zijn, het blijft een aanleiding tot vreugde. Want ‘door het Kruis kwam er vreugde heel de wereld…’,* op de Dag der Opstanding.

* cf. Metten v/d Zondag, lied na Psalm 50(51)

Met geurige kruiden


Op veel plaatsen in de Orthodoxe wereld is het gebruikelijk op Feesten van het Kruis, dit te versieren met geurige kruiden, zoals basilicum of rozemarijn (afhankelijk van de beschikbare planten in de streek).

Aldus, terwijl wij opzien naar het leven-schenkend Kruis, en de gehele wereld de zegen daarvan ontvangt, worden we herinnerd aan de geur van de Boom des Levens en de belofte van de genezende kracht daarvan, als een nieuw begin aan het einde van alle dingen (Rev.22:2).

Fruit drogen


Rond de Middelandse zee is de herfst nog een zeer zonnige periode, en een goede tijd om een deel van de rijke fruitoogst te drogen. Dit begint in de vroege zomer met abrikozen, nu is het tijd voor pruimen, rozijnen enz. Bijzondere zoetigheden, gemaakt van vruchtensap (ingedikt met meel) of vruchtenpuree (ingekookt tot het dik genoeg is), kunnen ook worden gedroogd.

De leerachtige lekkernij kan vervolgens worden bewaard: een bijzonder welkom voor gasten op vastendagen, of als ‘snoepgoed’ voor de (klein)-kinderen. Maar… het smaakt naar meer! Een zekere grootmoeder verstopte daarom zulke lekkernijen in een kruik in de kleerkast, opdat ze niet voor de tijd op zouden zijn…

In een droog klimaat


Het droge klimaat in een groot deel van de Bijbelse streken is onderdeel van de achtergrond van de Heilige Schrift.

Vooral de zomer is mogelijk geheel zonder regen. Onkruiden die in de lente tussen de stenen zijn opgekomen, zijn spoedig verdord. En aan het eind van de zomer is ook het grootste deel van het ‘kruid des velds’ dor en geel. Wanneer de Psalmen verwijzen naar het gras of het kruid dat weldra verdort, blijkt dit dus een sterk beeld te zijn:

Want niets kan de zomerhitte overleven, tenzij het diep geworteld is. Of gul bewaterd door een ijverige tuinier (evt. zelfs tweemaal per dag). Of het groeit naast een nimmer opdrogende bron van levend water …

Een tweede bloei


In zulk een klimaat leeft de natuur op met de komst van de eerste regens, na de hete en droge zomer. Plotseling verschijnt overal groen kruid, en sommige struiken bloeien zelfs voor een tweede maal in datzelfde jaar.

Aldus krijgt de herfst een tweevoudig karakter:

Enerzijds het einde en de afrekening (zie hierboven), met het vallen van de bladeren als m.n. de loofbomen zich voorbereiden op de winter.

Anderzijds de belofte van deze ‘tweede lente’, die getuigt van de vruchtbaarheid van de aarde - en toont dat deze gereed is voor het zaad van de vroege oogst van het komende jaar

Gouden bladeren


In koudere streken wordt de herfst vaak gekend aan het kleuren van de bladeren - rood en goud - soms lange tijd voordat ze afvallen en de bomen de gehele winter naakt achterlaten.

Hier lijkt de natuur vooral de tijd van het einde te accentueren. Hoewel een aandachtige toeschouwer zelfs hier nieuwe beloften kan zien, in de half-verborgen knoppen van sommige bomen en struiken.

Aldus, zelfs als het klimaat waarin wij leven ons niet precies het Bijbelse beeld toont van de droge zomer en de tweede bloei (see hierboven), verkondigt het toch dezelfde wijsheid over het einde en het nieuwe begin …

website & design © A. Arnold-Lyklema